Plan Daltoński Przedszkole im. Krasnala Hałabały w Buku
Co to jest Plan Daltoński
Plan Daltoński to koncepcja pedagogiczna stworzona przez Helen Parkhurst w XX wieku. Nazwa pochodzi od nazwy miasta Dalton w stanie Massachusetts w USA, w którym Helen Parkhurst założyła pierwszą na świecie szkołę daltońską. Zakłada ona odejście od tradycyjnego, “sztywnego” modelu nauczania i postawienie na samodzielność dziecka, współpracę, odpowiedzialność i refleksję. Nie narzucamy dzieciom gotowych rozwiązań – stwarzamy im warunki, by mogły uczyć się przez działanie, odkrywanie, podejmowanie decyzji i doświadczanie.
SAMODZIELNOŚĆ
Dziecko ma możliwość samodzielnego działania – planuje, podejmuje decyzje, wykonuje zadania, rozwiązuje problemy.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ
Dziecko bierze odpowiedzialność za swoje działania i wybory. Uczy się kończyć to, co zaczęło.
WSPÓŁPRACA
Dzieci uczą się wspólnie działać, pomagać sobie nawzajem, rozwiązywać konflikty i komunikować się.
REFLEKSJA
Dziecko uczy się zatrzymać, zastanowić nad tym, co zrobiło, co się udało, a co może poprawić.
Jak Plan Daltoński wygląda w praktyce?
W naszym przedszkolu Plan Daltoński obecny jest w codziennych sytuacjach edukacyjnych i wychowawczych. Nie jest osobnym przedmiotem ani dodatkiem do zajęć, ale sposobem organizowania całego dnia dziecka.
Samodzielność
W praktyce oznacza to, że:
- dziecko korzysta z dostępnych materiałów bez konieczności ciągłej pomocy dorosłego,
- samo przygotowuje miejsce do pracy i po jej zakończeniu sprząta,
- podejmuje próby rozwiązania zadania zanim poprosi o pomoc,
- uczy się codziennych czynności, takich jak ubieranie się, jedzenie czy dbanie o swoje rzeczy.
Dzięki temu dzieci budują poczucie sprawczości i wiary we własne możliwości.
Aby wspierać samodzielność dzieci, korzystamy z pomocy, które pozwalają im orientować się w planie dnia i podejmować własne działania.
W naszej sali znajdują się:
- plan dnia w formie obrazkowej, dzięki któremu dzieci wiedzą, co będzie się działo i mogą się do tego przygotować,
- oznaczenia materiałów i miejsc, ułatwiające samodzielne korzystanie z pomocy dydaktycznych,
- instrukcje obrazkowe, które krok po kroku pokazują, jak wykonać zadanie.
instrukcje obrazkowe
ułożenie zabawek
Odpowiedzialność
W codziennej pracy:
- dzieci wiedzą, jakie zadania mają do wykonania i starają się je doprowadzić do końca,
- pełnią dyżury np. pomoc przy posiłkach, porządkowanie sali,
- dbają o wspólne materiały i zabawki,
- uczą się dotrzymywać umów i przestrzegać zasad obowiązujących w grupie.
Dziecko stopniowo rozumie, że jego działania mają znaczenie dla niego samego i dla innych.
Odpowiedzialność rozwijamy poprzez wprowadzanie narzędzi, które uczą dzieci planowania i kończenia zadań.
W praktyce wykorzystujemy:
- zadania tygodniowe, które dziecko samodzielnie planuje,
- system zaznaczania wykonanych zadań (magnesy),
- zegary daltońskie, które pomagają dziecku zarządzać czasem pracy,
- tablice dyżurów, które pokazują, za co dane dziecko jest odpowiedzialne danego dnia.
Dzięki temu dzieci uczą się, że rozpoczęte zadanie należy zakończyć, a ich działania mają znaczenie dla całej grupy.
Tablica dyżurów
Zegar
Tablica zadań
Współpraca
Dzieci w praktyce:
- pracują w parach lub małych grupach,
- pomagają sobie nawzajem w wykonywaniu zadań i codziennych czynnościach,
- uczą się czekać na swoją kolej i dzielić się materiałami,
- wspólnie podejmują decyzje i rozwiązują drobne konflikty.
Dzięki temu rozwijają kompetencje społeczne i uczą się funkcjonowania w grupie.
Współpraca wspierana jest poprzez pomoce, które zachęcają dzieci do działania.
W naszej codziennej pracy pojawiają się:
- system pracy w parach (np. „kolega/koleżanka do współpracy”),
- oznaczenia pracy zespołowej, wskazujące, kiedy zadanie wykonujemy razem,
- umowne sygnały i zasady, które pomagają w komunikacji i organizacji pracy.
Dzięki temu dzieci uczą się dzielić zadaniami, słuchać innych i wspólnie dochodzić do rozwiązania.
Refleksja
W codziennym życiu przedszkola:
- dzieci rozmawiają o tym, co zrobiły w ciągu dnia,
- oceniają swoje zadania – co było łatwe, a co trudne,
- uczą się zauważać swoje postępy,
- wyrażają swoje emocje i dzielą się wrażeniami.
Refleksja buduje świadomość własnego rozwoju i wzmacnia motywację do dalszego działania
Przedszkole z Planem Daltońskim, daje dzieciom przestrzeń do podejmowania decyzji, rozwijania własnych umiejętności oraz budowania pewności siebie. To miejsce, które dobrze przygotowuje do dalszej edukacji i życia w społeczeństwie.